psychikon & perix

ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: Section Blog ΤΟΥΡΛΟΥ-ΤΟΥΡΛΟΥ ΑΞΙΖΕΙ! ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ...

ΑΞΙΖΕΙ! ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ...

E-mail Εκτύπωση PDF


Τα Χριστούγεννα του 1988 διάβασα το βιβλίο της Λητώς Κατακουζηνού για τον σύζυγό της Άγγελο και γοητεύτηκα από την προσωπικότητά του, την προσφορά στον τόπο μας, την σχέση του με τους καλλιτέχνες και το πολιτιστικό γίγνεσθαι της εποχής του, την πορεία του συνολικά.
Ο Κατακουζηνός μέσα από τα λόγια του αντιπροσώπευε για μένα στα νεανικά μου χρόνια το πρότυπο του ανθρώπου που νοιάζεται πάνω από όλα για τον άνθρωπο, κοινό στοιχείο και της προσωπικότητας του πατέρα μου Ναυάρχου Εμμανουήλ Α. Πελοποννήσιου.
Τίποτα δεν με συγκινούσε στην Αθήνα του ’90, όσο οι ιστορίες που άκουγα σε αυτό το σπίτι.
Γρήγορα έγινε ένα είδος καταφύγιου και μια πηγή έμπνευσης.
Δημιουργήθηκε μια ομάδα από φοιτητές και γίνονταν φιλολογικές βραδιές που τις παρακολουθούσαν με χιούμορ και καλή διάθεση, μαζί με τη Λητώ, ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Νίκος Αθανασιάδης, ο Γιώργος Χειμωνάς και άλλοι…

altΣε όλες τις εκδηλώσεις κυρίαρχο θέμα ήταν η προσωπικότητα και το ήθος
του Κατακουζηνού.
Ο Άγγελος Κατακουζηνός αποφοίτησε με άριστα από την Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης και στη συνέχεια σπούδασε την επιστήμη της ιατρικής στη Γαλλία.
Eπέλεξε να μείνει στην Ελλάδα και έβρισκε πάντοτε τον χρόνο να βοηθήσει τον πολιτισμό της χώρας του.
Ίδρυσε την Ελληνογαλλική Πνευματική Ένωση και, ως πρόεδρός της, έφερε το 1956 τον Albert Camus να μιλήσει για το μέλλον του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.
Υπήρξε επίσης από τα ιδρυτικά μέλη της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης από τα τέλη της δεκαετίας του’50 και πρόεδρός της για 12 χρόνια.
Προσέφερε τις υπηρεσίες του στο Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ για 30 χρόνια εθελοντικά, τα δε τελευταία ως πρόεδρος του διοικητικού του συμβουλίου.
Βραβεύτηκε από τη γαλλική κυβέρνηση και έχαιρε της προσωπικής εκτίμησης του προέδρου της στρατηγού de Gaulle.
Επίσης, διατηρούσε φιλική σχέση με τον αντιπρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Hubert Humphrey.

altΣτο σπίτι του φιλοξενήθηκαν σημαντικά καλλιτεχνικά γεγονότα της εποχής, όπως η πρώτη έκθεση έργων του Θεόφιλου, η πρώτη παράσταση καραγκιόζη, η ανεπίσημη «πρώτη πανελλήνια έκθεση μοντέρνας τέχνης» προς τιμήν του Marc Chagall.
ΟTériade, ο Eugène Ionesco, ο William Faulkner, ο Henri Cartier-Bresson,
o Albert Camus, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Ηλίας Βενέζης, ο Άγγελος Τερζάκης, ο Γιώργος Κατσίμπαλης, ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο Κάρολος Κουν,
ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Κώστας Ταχτσής, ο Νίκος Καββαδίας, ο Τίτος Πατρίκιος και άλλοι υπήρξαν φίλοι των Κατακουζηνών και σύχναζαν στο σπιτικό τους.
Πρωταγωνιστικός ήταν και ο ρόλος για την ανάδειξη της καλλιτεχνικής και ευρύτερα πολιτιστικής αξίας του Θεόφιλου και για τη δημιουργία του μουσείουμε έργα του στη Λέσβο το 1965.

altH ιστορία του Άγγελου και της Λητώς Κατακουζηνού και της Οικίας τους, τα τεκμήρια των ανθρώπων που σύχναζαν εκεί και η εξιστόρηση της ιστορίας όλων αυτών από τη Λητώ αποτελούν κομμάτι της νεότερης πολιτιστικής μας κληρονομιάς και αυτό ήταν το κίνητρο για μια προσωπική δεκαετή και εθελοντική προσφορά για την προστασία της και της ανάδειξης της κληρονομιάς της. Άλλωστε όπως έχει επισημάνει από το 1933 ο Laurence Vail Coleman « Τα σπίτια-μουσεία απευθύνονται στο συναίσθημα και αυτό το ισχυρό τους σημείο […] αξίζει να ενδυναμωθεί με τη δημιουργία ατμόσφαιρας.
Μία από τις συχνότερες παρατηρήσεις των επισκεπτών είναι ότι απολαμβάνουν να βρίσκονται εκεί, γιατί μοιάζουν με σπιτικά και όχι με ιδρύματα […]»

Η οικία Κατακουζηνού από την πρώτη στιγμή της λειτουργίας της δεν στάθηκε μόνο στο παρελθόν της.
Από τον Σεπτέμβριο του 2008 φιλοξενεί εικαστικές εκθέσεις σύγχρονων δημιουργών και η επιτυχία τους βρίσκεται στη λεπτή ισορροπία του πώς θα εκτεθεί κάτι καινούργιο με σεβασμό στην ιστορία του χώρου που το φιλοξενεί.

Στις 28  Σεπτεμβρίου του 2018 θα συμπληρώσει τα δέκα συνεχή χρόνια λειτουργίας της και πιστεύουμε πως έχει δημιουργηθεί ένας τόπος μνήμης, γεμάτος μηνύματα και γοητεία, βιωμένος, ένα υπερωκεάνιο (όπως το χαρακτήρισε ο Γιώργος Σεφέρης) που ταξιδεύει στο κέντρο της Αθήνας.
Αυτά που αντικρύζει ο επισκέπτης είναι ίσως λιγότερο σημαντικά από όσα αισθάνεται μέσα σε ένα τέτοιο χώρο και αυτό είναι το ζητούμενο για μας.
Κατά διαστήματα η Οικία Κατακουζηνού φιλοξενεί θεατρικά και μουσικά δρώμενα, ομιλίες και εκθέσεις σύγχρονης τέχνης.
Μια σειρά ιδιαίτερων εκδηλώσεων εμπνευσμένες από την ιστορία των Κατακουζηνών και της οικίας τους πλαισιώνουν τα φετινά της γενέθλια. 

Τόσο εγώ προσωπικά που ασχολούμαι με την ιστορία του Άγγελου Κατακουζηνού από το 1989 και με την λειτουργία της Οικίας από το 2008 εθελοντικά, όσο και τα υπόλοιπα μέλη του Δ.Σ, αλλά και οι φίλοι της Οικίας Κατακουζηνού θα κάνουμε ότι καλύτερο μπορούμε για να φανούμε αντάξιοι των ανθρώπων που μας επισκέπτονται και μας εμπιστεύονται την πρώτη δεκαετία της πορείας μας.

Σοφία Πελοποννησίου-Βασιλάκου
Επιμελήτρια της Οικίας Κατακουζηνού και Υπεύθυνη του Αρχείου
Mουσειολόγος, Γ. Γραμματέας Δ.Σ. του Ιδρύματος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού