ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ ΕΔΩ: ΑΡΧΙΚΗ

ΜΟΝΗ ΛΟΥΚΟΥΣ

E-mail Εκτύπωση

Μονή Λουκούς : Ένα από τα σπουδαιότερα μοναστικά κέντρα ολόκληρης της Αρκαδίας

Κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της η σταυροπηγιακή μονή Λουκούς γνώρισε ημέρες δόξας, αλλά και αρκετές καταστροφές

alt

Σε μια όμορφη τοποθεσία της Κυνουρίας, στον κάμπο της Θυρέας και σε μικρή σχετικά απόσταση δυτικά του ιστορικού Άστρους, είναι χτισμένο ένα από τα σπουδαιότερα μοναστικά κέντρα ολόκληρης της Αρκαδίας, η μονή Λουκούς.

alt

Η μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, ευρέως γνωστή ως μονή Λουκούς, οφείλει κατά μία εκδοχή την ονομασία της στη λατινική λέξη lucus, που σημαίνει ιερό δάσος, άλσος, δρυμώνας.

Η μονή Λουκούς, περικυκλωμένη από ορεινούς όγκους, δεσπόζει στην είσοδο της πεδιάδας του ποταμού Τάνου, σε περιοχή όπου υπήρχαν κατά την αρχαιότητα οικισμοί.
Πολύ κοντά στη μονή Λουκούς βρίσκεται ένα ιδιαίτερα αξιόλογο μνημειακό συγκρότημα της αρχαιότητας, η έπαυλη του Ηρώδη του Αττικού.

Πέραν της πολυτελούς εξοχικής κατοικίας του Ηρώδη του Αττικού, στην ίδια περιοχή βρίσκονταν η Εύα, η μεγίστη των θυρεατικών κωμών σύμφωνα με τον Παυσανία (η Θυρέα ήταν οχυρή πόλη της Κυνουρίας) και το ιερό του ιαματικού ήρωα Πολεμοκράτους (Πολεμοκράτειον), φημισμένο θεραπευτήριο, που περιέθαλπε όσους προσέτρεχαν σε αυτό.
alt

Είναι χαρακτηριστικό ότι στον εσωτερικό περίβολο της μονής Λουκούς υπάρχουν διάσπαρτα αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη (κιονόκρανα κορινθιακού και ιωνικού τύπου, μαρμάρινες βάσεις κιόνων, επίκρανα παραστάδων, επιστύλια και κίονες), ενώ άλλα αρχιτεκτονικά μέλη είναι εντοιχισμένα ως διακοσμητικά είτε στο καθολικό είτε σε άλλα κτίσματα του μοναστηριού.

Το καθολικό της μονής Λουκούς, η εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, πιθανώς θεμελιωμένη πάνω σε παλαιοχριστιανικό ναό του 5ου αιώνα, δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς οικοδομήθηκε.
Πάντως, τα μορφολογικά στοιχεία του ναού οδηγούν στη χρονολόγησή του κατά τους Πρώιμους Μεταβυζαντινούς Χρόνους.ίονες), ενώ άλλα αρχιτεκτονικά μέλη είναι εντοιχισμένα ως διακοσμητικά είτε στο καθολικό είτε σε άλλα κτίσματα του μοναστηριού.
Κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της η σταυροπηγιακή (υπαγόμενη απευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο) μονή Λουκούς γνώρισε ημέρες δόξας, αλλά και αρκετές καταστροφές.
Η μονή πρόσφερε σημαντικές υπηρεσίες στο έθνος επί Τουρκοκρατίας (ενισχύοντας τα σχολεία της περιοχής), αλλά και κατά τη διάρκεια του Αγώνα της Ανεξαρτησίας, γεγονός που προκάλεσε την πυρπόλησή της από τις δυνάμεις του Ιμπραήμ, το 1826.
Η επί αιώνες ανδρώα μονή Λουκούς μετατράπηκε σε γυναικεία το 1946, και με αυτήν τη μορφή λειτουργεί έως σήμερα.

Το καθολικό και τα λοιπά αξιοθέατα της μονήςΜονή Λουκούς : Ένα από τα σπουδαιότερα μοναστικά κέντρα ολόκληρης της Αρκαδίας
Η μονή Λουκούς περιβάλλεται από ψηλό μαντρότοιχο, που της προσδίδει φρουριακό χαρακτήρα.

Γύρω από το καθολικό, που καταλαμβάνει
το κέντρο του εσωτερικού περιβόλου, αναπτύσσονται τα διάφορα κτίρια της μονής (διώροφα κτίσματα, κελιά, παρεκκλήσια, καθώς και μεταβυζαντινός πύργος, ένας από τους τέσσερις που υπήρχαν αρχικά).
Το καθολικό, σταυροειδής εγγεγραμμένος ναός με τρούλο που στηρίζεται σε τέσσερις κίονες, φέρει πλούσιο κεραμοπλαστικό διάκοσμο και αρχαία γλυπτά ενσωματωμένα στην τοιχοποιία του.
Εσωτερικά ο ναός είναι κατάγραφος, με πλούσιο εικονογραφικό πρόγραμμα.
Οι τοιχογραφίες, έργο αγνώστου αγιογράφου, χρονολογούνται από το 1649.

alt

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο και οι δεσποτικές εικόνες, όπως και η θαυματουργή εικόνα της Μεταμόρφωσης, ανάγονται στα μέσα του 17ου αιώνα.
Στην αξιόλογη βιβλιοθήκη της μονής Λουκούς φυλάσσονται παλαιά βιβλία, χειρόγραφοι κώδικες, πατριαρχικά έγγραφα και άλλα κειμήλια.